Türkiye'de Şirket Kuruluşu ve Danışmanlık Hizmetleri

Türkiye'de şirket kurarken tercih edebileceğiniz başlıca hukuki yapılar şunlardır: Limited Şirket (Ltd. Şti.): Türkiye'de en yaygın kullanılan şirket türüdür. Minimum sermaye 10.000 TL olup, 1 ile 50 arasında ortakla kurulabilir. Ortakların sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye paylarıyla sınırlıdır. Hisse devri noter onayı ve ortaklar kurulu kararı gerektirir. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için ideal bir yapıdır. Anonim Şirket (A.Ş.): Büyük ölçekli yatırımlar ve halka arz planları için uygun olan yapıdır. Minimum sermaye 50.000 TL'dir (kayıtlı sermaye sistemini kabul eden şirketlerde 100.000 TL). En az 1 ortakla kurulabilir ve ortak sayısında üst sınır yoktur. Hisseler serbestçe devredilebilir. Yönetim kurulu zorunludur. Şahıs Şirketi (Şahıs İşletmesi): Tek kişilik işletme yapısıdır. Kuruluşu en basit ve en hızlı olan yapıdır. İşletme sahibi tüm borçlardan şahsen sorumludur. Küçük ölçekli ticari faaliyetler ve serbest meslek erbabı için uygundur. Kollektif Şirket: İki veya daha fazla gerçek kişi tarafından kurulan, ortakların sınırsız sorumlu olduğu şirket türüdür. Ticari işletme işletmek amacıyla kurulur. Komandit Şirket: En az bir sınırsız sorumlu (komandite) ve en az bir sınırlı sorumlu (komanditer) ortaktan oluşur. Sermaye ve emek ortaklığı için tercih edilir. Kooperatif Şirket: Ortakların ekonomik çıkarlarını korumak amacıyla kurulan, değişir ortaklı yapıdır. Tarım, tüketim ve kredi alanlarında yaygındır.

MERSIS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi), Türkiye'de şirket kuruluş işlemlerinin elektronik ortamda yürütüldüğü çevrimiçi platformdur. Bu sistem sayesinde kuruluş süreci önemli ölçüde hızlandırılmıştır. MERSIS Üzerinden Kuruluş Adımları: • MERSIS portalına (mersis.gtb.gov.tr) giriş yapılması • Şirket türünün seçilmesi ve şirket sözleşmesinin hazırlanması • Potansiyel vergi numarasının alınması • Rekabet Kurumu payının ödenmesi (sermayenin on binde dördü) • Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne başvuru yapılması Gerekli Belgeler: • Kurucuların kimlik belgeleri ve imza beyannameleri • Şirket ana sözleşmesi (MERSIS üzerinden hazırlanır) • Şirket merkezinin kira sözleşmesi veya tapu belgesi • Sermayenin en az %25'inin bankaya bloke edildiğine dair dekont • Yabancı ortaklar için apostilli pasaport ve adres belgesi MERSIS sistemi 7/24 erişime açıktır ve kuruluş başvurusu çevrimiçi olarak yapılabilir. Ticaret Sicili onayı genellikle 1-3 iş günü içinde tamamlanır.

Türkiye'de şirketlerin faaliyete başlayabilmesi için Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne tescil edilmesi zorunludur. Tescil işlemi MERSIS başvurusunun ardından gerçekleştirilir. Ticaret Sicili Tescil Süreci: • MERSIS üzerinden oluşturulan başvurunun Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne iletilmesi • Gerekli belgelerin fiziki olarak sunulması • Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan yapılması • Şirketin tüzel kişilik kazanması Ticaret Odası Kaydı: Tescil işlemiyle eş zamanlı olarak şirket ilgili Ticaret ve Sanayi Odası'na kaydedilir. Oda kaydı zorunludur ve yıllık aidat ödenmesi gerekir. Ticaret odaları, üyelerine iş geliştirme, eğitim ve networking imkânları sunar. Vergi Dairesi Kaydı: Ticaret Sicili tescilinin ardından şirket otomatik olarak vergi dairesine kaydedilir. Vergi levhası alınması ve işyerinde asılması zorunludur. e-Fatura ve e-Defter uygulamalarına geçiş belirli ciro eşiklerini aşan şirketler için zorunludur.

Türkiye'nin vergi sistemi, uluslararası standartlara uygun ve rekabetçi bir yapıya sahiptir. Kurumlar Vergisi: • Genel oran %25'tir • İhracat gelirlerinin %50'si kurumlar vergisi matrahından indirilebilir (belirli koşullarda) • Teknoloji geliştirme bölgelerinde (Teknoparklar) elde edilen yazılım ve Ar-Ge gelirleri kurumlar vergisinden muaftır • Serbest bölgelerde üretim faaliyetlerinden elde edilen gelirler %100 kurumlar vergisinden muaftır Katma Değer Vergisi (KDV): • Genel oran: %20 • İndirimli oran: %10 (temel gıda maddeleri, sağlık, eğitim, turizm) • Özel indirimli oran: %1 (gazete, dergi, belirli tarım ürünleri) • İhracat teslimleri KDV'den istisnadır Diğer Vergiler: • Gelir Vergisi Stopajı: Çalışan maaşlarından %15-%40 arası artan oranlı • Damga Vergisi: Sözleşme ve belgelerde binde 9,48'e kadar • BSMV: Bankacılık ve sigortacılık işlemlerinde %5 • ÖTV: Özel tüketim vergisi (araç, akaryakıt, alkol, tütün) Türkiye'nin 80'den fazla ülkeyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunmaktadır.

Türkiye'de işveren olan tüm şirketler SGK'ya (Sosyal Güvenlik Kurumu) kayıt yaptırmak zorundadır. İşe alınan her çalışan için SGK bildirimi yapılması yasal zorunluluktur. İşveren SGK Yükümlülükleri: • İşyeri SGK tescili (ilk çalışan işe alınmadan önce) • Çalışanların işe giriş bildirgelerinin verilmesi (işe başlamadan en az 1 gün önce) • Aylık prim ve hizmet belgelerinin (APHB) düzenlenmesi • SGK primlerinin zamanında ödenmesi SGK Prim Oranları: • İşveren payı: Yaklaşık %20,5 (kısa vadeli sigorta, uzun vadeli sigorta, genel sağlık sigortası) • Çalışan payı: %14 • İşsizlik sigortası: İşveren %2, çalışan %1 • 5 puanlık işveren prim teşviki (hazine desteği) uygulanmaktadır e-Bildirge Sistemi: SGK bildirgeleri elektronik ortamda e-Bildirge sistemi üzerinden verilmektedir. Geç bildirim ve eksik prim ödemelerinde idari para cezaları uygulanır. İş Kazası ve Meslek Hastalığı: İşverenler, iş kazası ve meslek hastalığı durumlarını 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmekle yükümlüdür.

Türkiye'deki serbest bölgeler (Serbest Bölgeler), yabancı yatırımcılar için son derece cazip vergi avantajları sunmaktadır. Ülke genelinde 18 aktif serbest bölge bulunmaktadır. Serbest Bölge Avantajları: • Üretim faaliyetlerinden elde edilen kârlar %100 kurumlar vergisinden muaftır (Türkiye'nin AB üyeliğine kadar) • KDV istisnası: Serbest bölge içi satışlarda KDV uygulanmaz • Gümrük vergisi muafiyeti: Serbest bölgeye getirilen hammadde ve malzemeler gümrük vergisinden muaftır • Kâr transferi serbestisi: Elde edilen kârlar herhangi bir kısıtlama olmaksızın yurt dışına transfer edilebilir • Döviz kuru serbestisi: İşlemler herhangi bir döviz cinsinden yapılabilir Başlıca Serbest Bölgeler: • Ege Serbest Bölgesi (İzmir) • Mersin Serbest Bölgesi • İstanbul Atatürk Havalimanı Serbest Bölgesi • Antalya Serbest Bölgesi • Kayseri Serbest Bölgesi • Bursa Serbest Bölgesi Çalışan Teşvikleri: Serbest bölgelerde üretim faaliyetlerinde çalışan personelin ücretleri gelir vergisinden muaftır. Bu muafiyet, işletmelerin işgücü maliyetlerini önemli ölçüde düşürmektedir.

Türkiye, yabancı ve yerli yatırımcılara kapsamlı teşvik paketleri sunmaktadır. Yatırım Teşvik Sistemi (4 Katmanlı): 1. Genel Teşvik: Tüm yatırımlar için KDV istisnası ve gümrük vergisi muafiyeti 2. Bölgesel Teşvik: Yatırım yapılan bölgeye göre vergi indirimi, SGK prim desteği, faiz desteği ve arazi tahsisi 3. Öncelikli Yatırım Teşviki: Stratejik sektörlerde (savunma, ilaç, enerji) genişletilmiş teşvikler 4. Stratejik Yatırım Teşviki: İthalat bağımlılığını azaltan büyük ölçekli yatırımlar için kapsamlı destek KOSGEB (Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı): • Girişimcilik Desteği: Yeni kurulan işletmelere hibe ve kredi desteği • Ar-Ge ve İnovasyon Desteği: Ar-Ge projelerine geri ödemesiz destek • İş Geliştirme Desteği: Fuar katılımı, danışmanlık ve eğitim destekleri • KOBİ Teknolojik Ürün Yatırım Desteği: Teknolojik üretim yatırımlarına destek • Kredi Faiz Desteği: Uygun koşullu kredi imkânları Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (Teknoparklar): Türkiye genelinde 90'dan fazla teknopark bulunmaktadır. Teknoparklarda faaliyet gösteren şirketler yazılım ve Ar-Ge gelirlerinde kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanır.

Türkiye'de iş ilişkileri 4857 sayılı İş Kanunu ile düzenlenmektedir. İşverenler aşağıdaki yükümlülüklere tabidir: İş Sözleşmeleri: • Yazılı veya sözlü olabilir, ancak 1 yıldan uzun süreli sözleşmelerin yazılı olması zorunludur • Belirsiz süreli ve belirli süreli sözleşme türleri mevcuttur • Deneme süresi en fazla 2 aydır (toplu iş sözleşmesiyle 4 aya uzatılabilir) Çalışma Süreleri: • Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir • Fazla çalışma ücreti normal ücretin %50 fazlasıdır • Yıllık fazla çalışma süresi 270 saati geçemez Yıllık İzin Hakları: • 1-5 yıl kıdem: 14 iş günü • 5-15 yıl kıdem: 20 iş günü • 15 yıl ve üzeri kıdem: 26 iş günü Kıdem ve İhbar Tazminatı: • Kıdem tazminatı: Her tam yıl için 30 günlük brüt ücret • İhbar süreleri: 2 hafta ile 8 hafta arasında kıdeme göre değişir Asgari Ücret: Türkiye'de asgari ücret yılda iki kez güncellenmektedir. 2024 yılı itibarıyla asgari ücret brüt 20.002,50 TL'dir. İşe İade: 30 veya daha fazla çalışanı olan işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan çalışanlar iş güvencesi kapsamındadır.

Türkiye'de muhasebe ve defter tutma yükümlülükleri 213 sayılı Vergi Usul Kanunu (VUK) ile düzenlenmektedir. Zorunlu Defterler: • Yevmiye Defteri (Günlük defter) • Defteri Kebir (Büyük defter) • Envanter Defteri • Pay Defteri (sermaye şirketleri için) • Yönetim Kurulu Karar Defteri (A.Ş. için) • Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri e-Defter ve e-Fatura: Belirli ciro eşiklerini aşan mükellefler e-Defter ve e-Fatura uygulamalarına geçmek zorundadır. GİB (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından yönetilen bu sistem, muhasebe süreçlerini dijitalleştirmektedir. Beyanname Takvimi: • KDV Beyannamesi: Aylık (takip eden ayın 28'ine kadar) • Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi: Aylık • Kurumlar Vergisi Beyannamesi: Yıllık (Nisan ayı sonuna kadar) • Geçici Vergi Beyannamesi: Üç aylık dönemler halinde Bağımsız Denetim: Belirli ölçütleri karşılayan şirketler (aktif toplam, net satış hasılatı, çalışan sayısı) bağımsız denetime tabidir. Denetim, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından düzenlenmektedir. Defter Saklama Süresi: Yasal defterler ve belgeler 5 yıl süreyle saklanmalıdır.

Türkiye, Avrupa, Asya ve Afrika'nın kesişim noktasında yer alan benzersiz coğrafi konumuyla uluslararası ticaret için eşsiz avantajlar sunmaktadır. Coğrafi Avantajlar: • 4 saatlik uçuş mesafesinde 1,5 milyar tüketiciye erişim • Avrupa ve Asya pazarlarına eş zamanlı erişim • Karadeniz, Akdeniz ve Ege Denizi kıyılarında stratejik limanlar • Boğazlar üzerinden uluslararası deniz ticareti geçiş noktası Altyapı: • İstanbul Havalimanı: Dünyanın en büyük havalimanlarından biri, yıllık 200 milyon yolcu kapasitesi • Marmaray ve Avrasya Tüneli: Avrupa-Asya bağlantısı • Gelişmiş otoyol ağı ve hızlı tren hatları • Ambarlı, Mersin ve İzmir limanları Genç ve Dinamik Nüfus: Türkiye'nin 85 milyonu aşan nüfusunun medyan yaşı 33'tür. Bu genç nüfus, geniş bir iç pazar ve nitelikli işgücü kaynağı oluşturmaktadır. Yılda 800.000'den fazla üniversite mezunu iş piyasasına katılmaktadır. Gümrük Birliği: Türkiye, 1996'dan bu yana AB ile Gümrük Birliği anlaşmasına sahiptir. Bu anlaşma kapsamında sanayi ürünlerinde gümrük vergisi uygulanmamaktadır. Serbest Ticaret Anlaşmaları: Türkiye'nin 20'den fazla ülke ve ülke grubuyla serbest ticaret anlaşması bulunmaktadır.